Architektura Gaudíego w Barcelonie: arcydzieła, których nie można przegapić

Kiedy myśli się o architekturze Gaudiego w Barcelonie, zazwyczaj jako pierwsza przychodzi na myśl Sagrada Família. Kościół ten powszechnie uznaje się za najlepsze dzieło Gaudiego, a architekt poświęcił ostatnie 12 lat swojego życia wyłącznie na prace związane z jego budową.

Pierwszy kamień węgielny pod budowę kościoła położono w 1882 roku. Ponad 140 lat później, w 2026 roku, bazylika osiągnęła swoją ostateczną wysokość, urzeczywistniając wizję Gaudiego dotyczącą pionowej kompozycji. Kiedy Gaudí zmarł w 1926 roku, ukończono jedynie kryptę, absydę, jedną dzwonnicę oraz fasadę Narodzenia. La Sagrada Família charakteryzuje się unikalną organiczną formą, typową dla twórczości Gaudiego. W odróżnieniu od tradycyjnych katedr gotyckich budowla ta nie opiera się na widocznych zewnętrznych przyporach ani wewnętrznych wzmocnieniach. Zamiast tego jej 18 wież (z których każda symbolizuje postać biblijną) wznosi się nad miastem jako część nowatorskiego projektu konstrukcyjnego Gaudiego. Jednak chyba najbardziej uderzająca jest nawa główna. Wypełniają ją niezliczone kolumny, a jej wnętrze jest delikatnie oświetlone przez mieniące się witraże. Kolumny zaprojektowano tak, by przypominały drzewa i gałęzie, a patrząc w górę, można poczuć się jak w lesie. Efekt ten osiągnięto dzięki upartemu dążeniu Gaudiego do całkowitego unikania linii prostych. Twierdził on, że „w naturze nie ma linii prostych”. I był w pełni oddany tej filozofii – nawet żelazne balkony kościoła charakteryzują się krzywiznami!

Chociaż Palau Güell jest mniej znanym przykładem architektury Gaudiego, Barcelona z pewnością ma szczęście, że go posiada. Budynek ten był pierwszym zleceniem, jakie Gaudí otrzymał od potentata tekstylnego Eusebiego Güella. Stanowi on również doskonały przykład tego, jak nawet „prostsze” budynki architekta pozostają w zgodzie z jego stylem. Naprzeciwko Palau Güell stała sala koncertowa Edén, szczycąca się ekstrawagancką fasadą. W związku z tym Gaudí uznał, że dla pałacu Güella najlepiej sprawdzi się czysty, gładki wygląd.

Niemniej jednak nadal można tu dostrzec klasyczne elementy charakterystyczne dla Gaudiego. Na przykład dwa ogromne wejścia otoczone łukami łańcuchowymi. Ich drzwi zdobią ulubione, typowe dla architekta motywy natury: rośliny i zwierzęta. Co więcej, jeśli wyciągniesz szyję, by spojrzeć na sam szczyt budynku, zobaczysz cztery iglice, które bardzo przypominają drzewa wyrastające z dachu. Jedna z nich jest nawet zielona! Podczas zwiedzania przyjrzyj się uważnie obu wejściom. Powinieneś dostrzec małą kratkę. Jest to urządzenie, które pozwalało mieszkańcom pałacu obserwować, co dzieje się na ulicy, nie będąc przy tym widzianymi.

Na koniec warto wspomnieć, że kościół w Colònia Güell jest ostatnim arcydziełem Gaudiego wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, mimo że pozostaje niedokończony! Eusebi Güell, ten sam mecenas, który zlecił budowę Palau Güell, powierzył Gaudiemu budowę kościoła, jednak prace zostały wstrzymane po śmierci Eusebiego.

Obecnie tylko dolna część kościoła (powszechnie nazywana kryptą) jest całkowicie ukończona. W charakterystycznym dla Gaudiego stylu wnętrze przypomina raczej naturalną grotę niż dzieło rąk ludzkich. Efekt naturalności w kościele uzyskał dzięki ciemnym kolorom podłogi i ścian, a także dzięki monochromatycznemu, rustykalnemu wystrojowi wnętrza. Kolumny portyku przy samym wejściu do kościoła również podkreślają naturalny charakter projektu. Wyglądają one dokładnie jak prawdziwe sosny otaczające kryptę. Co więcej, każda kolumna jest inna, tak jak drzewa. Nawet delikatne witraże nawiązują do natury. Mają kształt skrzydeł motyli i płatków kwiatów. Przez te okna wpada dokładnie tyle światła, ile trzeba. Jest ono stonowane, a jednocześnie urocze w ciemniejszym wnętrzu przypominającym grotę.