De architectuur van Gaudí in Barcelona: meesterwerken die je niet mag missen

Als je aan de architectuur van Gaudí in Barcelona denkt, is de Sagrada Família meestal het eerste wat in je opkomt. De kerk wordt algemeen beschouwd als Gaudí’s meesterwerk, en de architect heeft de laatste 12 jaar van zijn leven uitsluitend aan de bouw ervan gewerkt.

De eerste hoeksteen van de kerk werd in 1882 gelegd. Meer dan 140 jaar later bereikte de basiliek in 2026 haar definitieve hoogte, waarmee Gaudí’s verticale visie werd voltooid. Toen Gaudí in 1926 overleed, waren alleen de crypte, de apsis, één klokkentoren en de Geboortegevel voltooid. La Sagrada Família heeft de unieke organische vorm die kenmerkend is voor Gaudí’s werk. In tegenstelling tot traditionele gotische kathedralen is het bouwwerk niet afhankelijk van opvallende buitensteunberen of interne verstevigingen. In plaats daarvan rijzen de 18 torens (die elk een bijbelse figuur vertegenwoordigen) boven de stad uit als onderdeel van Gaudí’s innovatieve constructieontwerp. Maar het meest opvallend is misschien wel het schip. Het is gevuld met talloze zuilen en zacht verlicht door schitterende glas-in-loodramen. De zuilen zijn ontworpen om op bomen en takken te lijken, en als je omhoog kijkt, heb je het gevoel dat je in een bos bent. Dit effect wordt bereikt doordat Gaudí erop stond rechte lijnen volledig te vermijden. Hij beweerde: „Er zijn geen rechte lijnen in de natuur.“ En hij was volledig toegewijd aan deze filosofie – zelfs de ijzeren balkons van de kerk zijn voorzien van rondingen!

Hoewel het Palau Güell een minder bekend voorbeeld is van Gaudí’s architectuur, mag Barcelona zich toch zeker gelukkig prijzen dat het er staat. Het gebouw was Gaudí’s eerste opdracht van textielmagnaat Eusebi Güell. Het is ook een prachtig voorbeeld van hoe zelfs de ‘eenvoudigere’ gebouwen van de architect zijn stijl volgen. Aan de overkant van Palau Güell stond de Edén-concertzaal, met een extravagante gevel. Daarom besloot Gaudí dat een strakke, gladde uitstraling voor het paleis van Güell het beste zou werken.

Toch zijn er nog steeds klassieke Gaudí-elementen te vinden. Zo zijn er bijvoorbeeld twee enorme ingangen die worden omsloten door kettingbogen. De deuren daarvan zijn versierd met de typische natuurlijke elementen die de architect het liefst gebruikte: planten en dieren. Als je bovendien je nek uitstrekt om naar de allerbovenste punt van het gebouw te kijken, zie je vier torenspitsen die sterk lijken op bomen die uit het dak ontspruiten. Een ervan is zelfs groen! Kijk tijdens je bezoek eens goed naar de twee ingangen. Je zult een klein traliewerk ontdekken. Dit is een constructie waarmee de bewoners van het paleis konden zien wat er op straat gebeurde, zonder zelf gezien te worden.

Last but not least is de kerk van Colònia Güell het laatste meesterwerk van Gaudí dat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, ondanks dat het onvoltooid is! Eusebi Güell, dezelfde opdrachtgever die ook het Palau Güell liet bouwen, schakelde Gaudí in om de kerk te bouwen, maar de werkzaamheden werden stopgezet na de dood van Eusebi.

Tegenwoordig is alleen het onderste gedeelte van de kerk (in de volksmond de crypte genoemd) volledig voltooid. In de kenmerkende stijl van Gaudí lijkt het interieur meer op een natuurlijke grot dan op iets door mensenhanden gemaakt. Hij bereikte dit natuurlijke effect voor de kerk door donkere kleuren op de vloer en muren te gebruiken, en ook door het monochrome, rustieke interieur. Ook de zuilen van het portiek bij de ingang van de kerk dragen bij aan het natuurlijke ontwerp. Ze lijken sprekend op de echte dennenbomen die de crypte omringen. Bovendien is elke zuil anders, net zoals bomen dat zijn. Zelfs de delicate glas-in-loodramen doen denken aan de natuur. Ze hebben de vorm van vlindervleugels en bloemblaadjes. Door deze ramen valt precies genoeg licht naar binnen. Het licht is ingetogen maar toch charmant in het donkere, grotachtige interieur.